مطالعهای جدید نشان میدهد که گربهها هنگام خوشامدگویی به مردان، در مقایسه با زنان، رفتارهای صوتی بسیار بیشتری از خود بروز میدهند. این یافته حاکی از آن است که گربهها در طول فرایند اهلیسازی طولانیمدت خود، راهبردهای پیچیدهای برای جلب توجه انسانها توسعه دادهاند.
در طول بیش از ۱۰,۰۰۰ سال همزیستی و اهلیسازی، گربهها آموختهاند که با میو کردن دقیقاً به آنچه از انسانهای مراقب خود میخواهند دست یابند. اکنون پژوهشگران در ترکیه دریافتهاند که گربهها هنگام ورود صاحبان مرد خود به خانه، به شکل محسوسی پرصداتر از زمانی هستند که صاحبان زن وارد میشوند. این تفاوت رفتاری میتواند یکی دیگر از ابزارهای گربهها برای هدایت رفتار انسانها و کسب توجه بیشتر باشد.
این پژوهش نشان میدهد که گربهها توانایی شناسایی و دستهبندی افراد وابسته به خود را دارند و میتوانند واکنشهایشان را متناسب با ویژگیهای آنها تنظیم کنند. این موضوع بیانگر آن است که گربهها موجوداتی صرفاً واکنشی یا خودکار نیستند، بلکه از تواناییهای شناختی برخوردارند که به آنها امکان میدهد به شکلی سازگارانه در کنار انسانها زندگی کنند.
برای مدتی طولانی، هم در بین عموم مردم و هم در جامعه علمی، گربهها بهعنوان حیواناتی منزوی و کمتر نیازمند به پیوندهای اجتماعی تلقی میشدند. با این حال، یافتههای جدید نشان میدهد که گربهها اجتماعیتر از آن چیزی هستند که پیشتر تصور میشد. آنها تنها برای دریافت غذا با انسانها تعامل نمیکنند، بلکه بهطور فعال در پی برقراری تماس اجتماعی هستند و با مراقبان خود پیوند عاطفی برقرار مینمایند.
رفتار خوشامدگویی بخش مهمی از این اجتماعیبودن محسوب میشود، زیرا به تقویت پیوند میان گربههای خانگی از گونه Felis catus و انسانها کمک میکند. این پژوهش در مجله علمی Ethology منتشر شده است.
برای بررسی دقیقتر نحوه خوشامدگویی گربهها به انسانها، پژوهشگران از ۴۰ صاحب گربه خواستند که با استفاده از دوربین، ۱۰۰ ثانیه نخست تعامل خود با گربهشان را پس از بازگشت به خانه ضبط کنند. از شرکتکنندگان خواسته شد رفتار عادی و روزمره خود را حفظ کنند تا تعاملات معمول ثبت شود. سپس پژوهشگران ویدئوها را تحلیل کردند تا ارتباط میان رفتارهای مختلف و تأثیر متغیرهای جمعیتشناختی بر رفتار گربهها را بررسی کنند.
در نهایت، ۹ نفر به دلایل مختلف از مطالعه کنار گذاشته شدند و دادههای ۳۱ شرکتکننده باقیمانده نشان داد که گربهها هنگام ورود اولیه صاحبان خود، در برابر مردان بهمراتب پرصداتر از زنان هستند. هیچ عامل جمعیتشناختی دیگری تأثیر قابلتشخیصی بر فراوانی یا مدتزمان رفتارهای خوشامدگویی نشان نداد.
پژوهشگران همچنین عواملی مانند جنسیت گربه، اصیل یا غیر اصیل بودن نژاد، و تعداد گربهها در هر خانه را در نظر گرفتند، اما مشخص شد که تنها عامل معنادار در میزان صداهای تولیدشده توسط گربهها، جنسیت انسان است.
بر اساس فرضیه پژوهشگران، این تفاوت ممکن است به این دلیل باشد که زنان معمولاً تعامل کلامی بیشتری با گربههای خود دارند و بهتر میتوانند خواستهها و نیازهای آنها را تفسیر کنند. در مقابل، مردان احتمالاً برای توجه نشان دادن به گربههایشان به محرکها و نشانههای صوتی بیشتری نیاز دارند.
گروه پژوهشی همچنین احتمال میدهند که شاید عوامل فرهنگی در این نتایج نقش داشته باشند. مطالعات پیشین نشان دادهاند که افراد در فرهنگهای مختلف، شیوههای متفاوتی برای تعامل با گربهها دارند و این تفاوتها بر رفتار متقابل گربهها با انسانها اثر میگذارد. از آنجا که شرکتکنندگان این پژوهش در ترکیه زندگی میکردند، ممکن است مردان در این کشور کمتر با گربههای خود صحبت کنند، موضوعی که میتواند موجب افزایش تلاش صوتی گربهها برای جلب توجه شود. با این حال، این تفسیر همچنان فرضی است و نیازمند بررسیهای بیشتر در آینده خواهد بود.
یافتهی دیگر این بود که میو کردن و سایر صداهای گربهها در قالب الگوی رفتاری مشخصی قرار نمیگیرد؛ به این معنا که این صداها لزوماً نشاندهنده یک حالت احساسی یا نیاز مشخص نیستند.
پژوهشگران به محدودیتهای مطالعه نیز اشاره کردهاند، از جمله حجم نمونهی نسبتاً کوچک و محدود بودن شرکتکنندگان به یک منطقه جغرافیایی. همچنین عواملی مانند میزان گرسنگی گربهها هنگام بازگشت صاحبان، تعداد افراد حاضر در خانه، یا مدتزمانی که حیوان تنها بوده است، کنترل نشده بودند. مطالعات پیشین نشان دادهاند که گربهها پس از جداییهای طولانیتر، واکنشهای متفاوتی مانند خرخر کردن یا کشوقوس از خود نشان میدهند؛ بنابراین نتایج این پژوهش لزوماً به این معنا نیست که گربهها همیشه در برابر مردان بیشتر میو میکنند.
در گام بعدی، تکرار این یافتهها در بسترهای فرهنگی متفاوت اهمیت زیادی دارد، زیرا میتواند نشان دهد که تا چه حد این نتایج قابلیت تعمیم به جوامع دیگر را دارند.
دنیس ترنر، مدیر مؤسسه Ethology کاربردی و روانشناسی حیوانات در سوئیس، نتایج بهدستآمده را قابلتوجه ارزیابی کرده است. به باور او، مردان ممکن است در موقعیتهای دیگر کمتر به صداهای گربهها توجه کنند یا واکنش متفاوتی از نظر شدت یا زیر و بمی صدا نسبت به خوشامدگویی گربهها نشان دهند.
پژوهشهای پیشین این گروه نیز نشان داده است که مردان، زنان و کودکان در محیط خانه به شیوههای متفاوتی با گربهها تعامل میکنند. برای مثال، زنان بیشتر با گربهها صحبت میکنند و احتمال بیشتری دارد که برای تعامل، همسطح آنها بنشینند.
با این حال، به نظر میرسد گربهها ترجیح ذاتی خاصی نسبت به مردان یا زنان ندارند. افزایش میو کردن در برابر مردان بیشتر بهعنوان نشانهای از انعطافپذیری اجتماعی گربهها تفسیر میشود؛ ویژگیای که به آنها امکان میدهد رفتار خود را متناسب با واکنشهای انسانهای مختلف تنظیم کنند.
